Auroracoin á íslensku: rafmyntin sem var gefin íslensku þjóðinni

Auroracoin (AUR) er rafmynt sem var hönnuð fyrir Íslendinga og dreift með fyrstu þjóðargjöf sögunnar: frá 25. mars 2014 gat hver einasti Íslendingur sótt 31,8 AUR án endurgjalds. Þessi síða er stutt samantekt á íslensku; ítarlegri umfjöllun er á ensku á öðrum síðum vefsins.

Hvað er Auroracoin?

---

Auroracoin er dulmálsgjaldmiðill, byggður á sama grunni og Litecoin. Myntin varð til í ársbyrjun 2014 og höfundurinn kom fram undir dulnefninu Baldur Friggjar Óðinsson. Helmingur allra mynta, 10,5 milljónir AUR, var frátekinn fyrir íslensku þjóðina áður en dreifingin hófst. Hinn helmingurinn verður til smám saman með námuvinnslu, rétt eins og hjá Bitcoin og Litecoin.

Hugmyndin kom fram á tímum gjaldeyrishafta. Eftir bankahrunið 2008 gat íslenska krónan ekki flætt frjálst milli landa: gjaldeyristekjur þurfti að afhenda Seðlabankanum og fjárfestingar erlendis voru háðar leyfum. Auroracoin var kynnt sem valkostur sem enginn seðlabanki og ekkert ráðuneyti gæti takmarkað, gjaldmiðill sem byggi á opnum hugbúnaði í stað laga og hafta.

Gjöfin: 31,8 AUR á mann

---

Dreifingin, sem á ensku kallast „airdrop", fór fram í þremur áföngum og hver áfangi stóð í fjóra mánuði. Í fyrsta áfanga gat hver Íslendingur sótt 31,8 AUR. Í öðrum áfanga var það sem eftir stóð deilt aftur á alla þjóðina, um 330.000 manns, og í þriðja áfanga endurtók sami útreikningur sig einu sinni enn. Kennitalan var notuð til að staðfesta hvern þátttakanda og hver kennitala gat sótt einu sinni í hverjum áfanga.

Áætlunin gerði líka ráð fyrir endalokunum. Myntir sem enginn sótti og fóru yfir 6% af heildarpottinum voru að lokum sannanlega eyðilagðar á blockkeðjunni, í fullu samræmi við upphaflegu áætlunina. Það loforð var efnt og hver sem er getur staðfest það í færslusögu keðjunnar.

Hvað varð um Auroracoin?

---

Fyrir marga Íslendinga var gjöfin fyrsta reynslan af rafmynt yfirhöfuð. Sumir sóttu myntirnar af forvitni, aðrir seldu þær strax á markaði og enn aðrir gleymdu þeim í gömlum veskjum, þar sem þær sitja enn. Nokkur fyrirtæki tóku um tíma við greiðslum í AUR, en almenn notkun í daglegum viðskiptum náði aldrei fótfestu. Það breytir þó ekki sögulegu gildi tilraunarinnar.

Markaðsverðið náði hámarki í byrjun mars 2014, áður en gjöfin hófst, og lækkaði síðan hratt þegar nýir eigendur seldu myntirnar sínar. Krónan hélt velli og Auroracoin varð aldrei að daglegum gjaldmiðli. En blockkeðjan er enn í gangi, viðhaldið af litlu samfélagi, og tilraunin á sér fastan sess í sögu rafmynta: enginn hafði áður reynt að koma dulmálsgjaldmiðli í hendur heillar þjóðar. Gjaldeyrishöftin sem kveiktu hugmyndina voru svo afnumin árið 2017.

Ítarlegri umfjöllun, á ensku, er að finna á síðunum um gjöfina, áætlunina, námuvinnsluna og verðsöguna.

Tímalínan í stuttu máli

---

• 2008 — bankahrunið; gjaldeyrishöft sett á alla þjóðina.
• 2014/01–02 — Auroracoin kynnt með yfirlýsingu og áætlun; keðjan fer í gang.
• 2014/03/25 — gjöfin hefst á miðnætti, 31,8 AUR á mann.
• 2014–2015 — þrír áfangar; verðið lækkar eftir því sem fleiri selja.
• 2015 — ósóttar myntir eyðilagðar, í samræmi við áætlunina.
• 2016 — námuvinnslan færð yfir á fimm reiknirit til að verja keðjuna.
• 2017 — gjaldeyrishöftin afnumin; krónan flýtur á ný.

Orðskýringar

---

Rafmynt er gjaldmiðill sem er eingöngu til á netinu og byggir á dulmálsfræði í stað seðlabanka. Kennitala er auðkennisnúmerið sem var notað til að staðfesta að hver þátttakandi væri raunverulegur Íslendingur og gæti aðeins sótt einu sinni. Námuvinnsla er ferlið þar sem tölvur staðfesta færslur og fá nýjar myntir að launum; þannig verður sá helmingur myntanna til sem ekki var gefinn. Gjaldeyrishöft eru takmarkanir stjórnvalda á því hversu frjálst peningar mega flæða milli landa, og einmitt þau kveiktu hugmyndina að Auroracoin. Blockkeðja er opinber færsluskrá myntarinnar: hver einasta færsla frá 2014, þar á meðal gjöfin sjálf og eyðilegging ósóttra mynta, er þar skráð og aðgengileg hverjum sem vill sannreyna söguna með eigin augum.